वाळू वाहतुकीने अमळनेर शहर धुळीच्या विळख्यात: नागरिकांचे आरोग्य धोक्यात

    अमळनेर: गेल्या काही दिवसांपासून अमळनेर शहरातून होणाऱ्या बेसुमार आणि अनियंत्रित वाळू वाहतुकीमुळे संपूर्ण शहर धुळीच्या विळख्यात सापडले आहे. ओव्हरलोड डंपर आणि ट्रॅक्टरमधून उडणाऱ्या वाळू व धुळीमुळे शहरातील मुख्य रस्ते धूसर झाले असून, याचा थेट परिणाम नागरिकांच्या आरोग्यावर होत आहे.

    तालुक्यातील तापी ​वं पांजरा नदीपात्रातून वाळू उपसा करून ती शहरातून नेली जात असताना अनेकदा वाहनांवर ताडपत्री नसते. परिणामी, चालत्या वाहनातून वाळूचे बारीक कण हवेत मिसळतात.वाळूची वाहतूक करताना डंपर किंवा ट्रॅक्टरवर ताडपत्री बांधणे बंधनकारक आहे. मात्र, बहुतांश वाहने उघड्यावर वाळू नेतात, ज्यामुळे हवेच्या वेगामुळे वाळू उडत राहते.

ओव्हरलोडिंग: क्षमतेपेक्षा जास्त वाळू भरल्यामुळे वाहनाच्या कडांमधून वाळू रस्त्यावर सांडते. हीच वाळू नंतर इतर वाहनांच्या चाकांखाली येऊन तिचे बारीक धुळीत रूपांतर होते.

 यामुळे खालील समस्या निर्माण होत आहेत:

१) रस्त्यांची दुरवस्था: जड वाळू वाहतुकीमुळे शहरातील अंतर्गत रस्ते खराब झाले आहेत. खड्ड्यांमुळे उडणारी माती आणि वाळूची धूळ एकत्र येऊन हवेची गुणवत्ता बिघडवत आहे.

२) आरोग्यावर होणारे परिणाम

धुळीचे कण (Particulate Matter) हवेत मिसळल्यामुळे नागरिकांना खालील आरोग्य समस्यांना सामोरे जावे लागत आहे:

अ‍ॅलर्जी आणि दमा: हवेतील बारीक कण फुफ्फुसांपर्यंत पोहोचत असल्याने दमा (Asthma) आणि ब्राँकायटिसच्या रुग्णांमध्ये २०-३०% वाढ झाली आहे.

डोळ्यांचे आजार: दुचाकीस्वारांच्या डोळ्यांत धूळ गेल्याने डोळे लाल होणे आणि दृष्टी धूसर होण्याचे प्रकार वाढले आहेत.

त्वचेचे विकार: सततच्या धुळीमुळे चेहऱ्यावर आणि हातावर खाज सुटणे किंवा रॅशेस येण्याचे प्रमाण वाढले आहे.

श्वसनाचे विकार: धुळीमुळे लहान मुले आणि ज्येष्ठांना दम लागणे, खोकला आणि घशाचे इन्फेक्शन होण्याचे प्रमाण वाढले आहे.

वाहतुकीला अडथळा: रस्त्यावर साचलेल्या वाळूमुळे दुचाकी घसरून अपघात होण्याच्या घटनांमध्ये वाढ झाली आहे.

व्यापाऱ्यांचे नुकसान: धुळीमुळे बाजारपेठेतील दुकानांमधील मालावर थरावर थर साचत असल्याने व्यापारी त्रस्त आहेत.

​३. प्रशासकीय आणि कायदेशीर बाजू

वाळू वाहतुकीसाठी काही कडक नियम आहेत, ज्यांचे उल्लंघन होताना दिसत आहे:

वेळेचे बंधन: रहिवासी भागातून जड वाहनांच्या वाहतुकीसाठी ठराविक वेळ निश्चित असणे आवश्यक आहे.

ताडपत्रीचा वापर: प्रत्येक वाळूच्या वाहनावर पूर्णपणे झाकलेली ताडपत्री असणे अनिवार्य आहे.

रस्त्याची स्वच्छता: ज्या कंत्राटदारांची वाहने वाळू सांडतात, त्यांच्यावर दंडात्मक कारवाईची तरतूद आहे.

अमळनेरमधील धुळे रोड, चोपडा रोड या मुख्य प्रवेशद्वारांवर धुळीचे साम्राज्य सर्वाधिक आहे. तसेच बस स्थानक परिसर आणि मुख्य बाजारपेठेतही ही समस्या गंभीर बनली आहे.

“शहरातील मुख्य रस्त्यांवरून चालणे कठीण झाले आहे. डोळ्यांत धूळ जाणे आणि श्वास घेण्यास त्रास होणे हे रोजचेच झाले आहे. प्रशासनाने तातडीने यावर निर्बंध घालावेत.”

— एक त्रस्त नागरिक

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

error: Content is protected !!